Sky · Geçmiş & Denetim

Üç farklı ihtiyaç

Audit log

audit_logs  id, org_id, actor_type (user|api_key|system|ai_agent), actor_id, action, target_type, target_id,
            changes jsonb, ip_trunc, user_agent, request_id, created_at

• action: booking.cancelled, member.role_changed, export.created, api_key.created.
• changes: { "status": ["confirmed", "cancelled"], "note": ["…", "…"] } (yalnızca değişen alanlar).
• Append-only: uygulama rolünün UPDATE/DELETE izni yok; saklama süresi politikası (bkz. sky-privacy-engineering).
• Servis katmanında tek audit() çağrısı; ya da kritik tablolarda Postgres trigger ile otomatik.

create function audit_trigger() returns trigger language plpgsql as $$
begin
  insert into audit_logs(org_id, actor_id, action, target_type, target_id, changes, created_at)
  values (coalesce(new.org_id, old.org_id), nullif(current_setting('app.user_id', true), '')::uuid,
          tg_table_name || '.' || lower(tg_op), tg_table_name, coalesce(new.id, old.id),
          jsonb_build_object('old', to_jsonb(old), 'new', to_jsonb(new)), now());
  return coalesce(new, old);
end $$;

İstek başında set local app.user_id = '…' ile aktör bilgisi trigger'a taşınır.

Kayıt versiyonlama

document_versions  id, document_id, version int, data jsonb, author_id, summary, created_at

• Her kayıtta yeni sürüm satırı (veya her N dakikada birleştir — otomatik kayıtta her tuşa sürüm olmasın).
• UI: sağda "Sürüm geçmişi" paneli — tarih, yazar avatarı, "Bu sürüme dön", diff görünümü (eklenen yeşil, silinen kırmızı; diff / jsondiffpatch). Google Docs hissi — insanlar bayılır.
• "Geri dön" yeni bir sürüm oluşturur (geçmiş silinmez).
• Sürümlere isim verme ("Müşteriye gönderilen hali").

Geri al (undo)

• Silme/arşivleme/toplu işlem → hemen uygula + toast "3 randevu silindi · Geri al" (6–8 sn).
• Arka planda soft delete (deleted_at); geri al = deleted_at = null. Kalıcı silme 30 gün sonra iş ile.
• Onay diyaloğundan çok daha iyi UX (bkz. sky-ux-writing). Geri alınamayan işlemler (gönderilen SMS) için onay.
• Klavye: ⌘Z uygulama içi son işlemi geri alır (editör dışında).

Etkinlik akışı (activity feed)

• Audit kayıtlarından insan diline: "Ayşe randevuyu iptal etti · Mehmet Yılmaz, 5 Kas 14:30 · 2 dk önce".
• Kayıt detay sayfasında zaman çizelgesi (oluşturuldu → düzenlendi → ödeme alındı → tamamlandı), yorumlarla karışık.
• Gruplama: "Ayşe 12 randevu ekledi" (aynı aktör, aynı işlem, kısa sürede).
• Filtre: kişi, işlem türü, tarih.
• Gerçek zamanlı güncelleme isteğe bağlı (bkz. sky-realtime).

Event sourcing ne zaman?

Durumun tamamen olaylardan türetildiği sistemler (muhasebe defteri, cüzdan bakiyesi, stok hareketleri) — "bakiye = tüm hareketlerin toplamı". Çoğu CRUD uygulaması için gereksiz karmaşıklık; audit log + versiyonlama yeter. Para/stok için yine de hareket tablosu (ledger) tut, bakiyeyi türet veya senkron tut.

Performans

• Audit tablosu hızla büyür: (org_id, created_at desc) ve (target_type, target_id) indeksleri; aylık partition.
• Eski kayıtları soğuk depolamaya (S3'e parquet/JSON) taşı.
• Okuma yolunda audit yazımı istek süresini uzatmasın — kritik değilse kuyruğa at.